Από τις 13 Οκτωβρίου 1912, η ελληνική Στρατιά Θεσσαλίας εστίασε τις προσπάθειές της στην κατάληψη των εδαφών της Κεντρικής Μακεδονίας. Από το σύνολο των Μεραρχιών που συμμετείχαν στον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο, η V Μεραρχία Πεζικού διατάχθηκε να παραμείνει στα εδάφη της Δυτικής Μακεδονίας, αναλαμβάνοντας την προστασία του αριστερού άκρου της Στρατιάς αλλά και τη συντηρητική προώθηση προς τις βορειοδυτικές περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μέχρι τις 19 Οκτωβρίου, οι δυνάμεις της V Μεραρχίας κατάφεραν να προελάσουν έως τα ανατολικά της Φλώρινας, στο χωριό Λόφοι. Ωστόσο, στις 21 του μήνα βρέθηκαν αντιμέτωπες με ισχυρότατες δυνάμεις του οθωμανικού στρατού που είχαν συγκεντρωθεί στην περιοχή. Παρά τις προσπάθειες διατήρησης των εδαφών, η Μεραρχία αναγκάστηκε να υποχωρήσει προς τη γραμμή Σόροβιτς (σημ. Αμύνταιο) – Εκσί Σου (σημ. Ξινό Νερό).

Το πρωί της 22ας Οκτωβρίου, τμήματα του οθωμανικού στρατού επιχείρησαν να καταλάβουν το Εκσί Σου, αλλά τράπηκαν σε φυγή, μετά από την επιτυχή επέμβαση του ελληνικού πυροβολικού. Παρά την αρχική αποτυχία, οι Οθωμανοί ανασυγκροτήθηκαν και το απόγευμα επιτέθηκαν στο Σόροβιτς. Στη μάχη που ακολούθησε, οι ελληνικές δυνάμεις αντιστάθηκαν αποτελεσματικά, καταφέρνοντας να διατηρήσουν τις θέσεις τους μέχρι τη νύχτα. Η μάχη συνεχίστηκαν και την επόμενη, 23 Οκτωβρίου, με τους Οθωμανούς να εξαπολύουν αλλεπάλληλες επιθέσεις κατά του Σόροβιτς. Παρά την αριθμητική υπεροχή του εχθρού, οι Έλληνες αμύνθηκαν σθεναρά και διατήρησαν τον έλεγχο της γραμμής Αμυνταίου – Ξινού Νερού για δεύτερη συνεχή μέρα.

Τη νύχτα μεταξύ 23ης και 24ης Οκτωβρίου, ένα μικρό οθωμανικό τμήμα κινήθηκε με τη βοήθεια τοπικών οδηγών από το χωριό Φανός, προς το αριστερό τμήμα της ελληνικής άμυνας. Γύρω στις 06:30, επιτέθηκε αιφνιδιαστικά στο χωριό Ροδών. Η απρόσμενη επίθεση προκάλεσε πανικό στον λόχο μηχανικού που στρατοπέδευε στο χωριό, με τους άνδρες του να τρέπονται σε άτακτη φυγή, εγκαταλείποντας εξοπλισμό και προσωπικά αντικείμενα. Επωφελούμενοι του πανικού που δημιουργήθηκε, οι Οθωμανοί επιτέθηκαν κατά των θέσεων της ελληνικής πυροβολαρχίας που βρίσκονταν στον Ροδώνα. Το μεγαλύτερο μέρος της πυροβολαρχίας, συμπεριλαμβανομένου του διοικητή, σκοτώθηκε επί των πολυβόλων της, ενώ το υπόλοιπο αιχμαλωτίστηκε.

Μετά την κατάληψη του Ροδώνα, οι Οθωμανικές δυνάμεις στράφηκαν βορειοανατολικά, πλήττοντας το αριστερό πλευρό της V Μεραρχίας. Ταυτόχρονα, από τις πρωινές ώρες, τμήμα του οθωμανικού στρατού, προερχόμενο από τα Στενά Κιρλί Δερβέν (Κλειδίου), επιτέθηκε στην εμπροσθοφυλακή της V Μεραρχίας. Αυτή η διπλή επίθεση έθεσε σε δυσχερή θέση τις ελληνικές δυνάμεις, καθώς αντιμετώπιζαν πυρά από δύο μέτωπα. Ο διπλός κλοιός πυρός προκάλεσε γενικευμένο πανικό στην V Μεραρχία, οδηγώντας σε άτακτη φυγή προς τα νότια, με εγκατάλειψη της γραμμής Σόροβιτς − Εκσί Σου, στην οποία αμύνονταν από τις 21 Οκτωβρίου. Κατά τις απογευματινές ώρες της 24ης Οκτωβρίου, τα πρώτα τμήματα της V Μεραρχίας συμπτύχθηκαν στην Κοζάνη, ενώ ο Διοικητής, Συνταγματάρχης Δημήτριος Ματθαιόπουλος, εγκαταστάθηκε στο Κοίλα.

Η ταχεία υποχώρηση των ελληνικών δυνάμεων στη Δυτική Μακεδονία, η οποία είχε ξεκινήσει στις 21 Οκτωβρίου 1912, ολοκληρώθηκε στις 24 του μήνα με την άφιξη της V Μεραρχίας στην Κοζάνη. Ακολούθησε η ανασύνταξη των δυνάμεων. Με εντολή του Γενικού Στρατηγείου, συγκροτήθηκε το Τμήμα Στρατιάς Κοζάνης υπό τη διοίκηση του Συνταγματάρχη Μηχανικού Στέφανου Γεννάδη. Αυτό το νεοσύστατο Τμήμα Στρατιάς αποτελούνταν από την V Μεραρχία, το Απόσπασμα Ευζώνων Γεννάδη και μία διλοχία του 20^ού Συντάγματος. Ενεργώντας άμεσα, το Τμήμα Στρατιάς Κοζάνης κατάφερε μέχρι τις 27 Οκτωβρίου να σταθεροποιήσει το μέτωπο και να θέσει σε εφαρμογή σχέδια για νέες επιθετικές επιχειρήσεις στη Δυτική Μακεδονία.