Ολοκαύτωμα Λεχόβου
Σύντομη Περιγραφή:
Στις 23 Ιουλίου 1943, κατοχικές δυνάμεις εισέβαλαν στο Λέχοβο και επιδόθηκαν σε λεηλασίες και καταστροφές. Κατά τη διάρκεια αυτών των βιαιοπραγιών, ένας κάτοικος έχασε τη ζωή του. Παράλληλα, οι Γερμανοί στρατιώτες, αφού συγκέντρωσαν τους κατοίκους του χωριού, εκτόπισαν βίαια τις γυναίκες και τα παιδιά στις γύρω περιοχές, ενώ αιχμαλώτισαν τους άνδρες και τους οδήγησαν σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Πτολεμαΐδα. Το ολοκαύτωμα διήρκεσε μέχρι τις 26 Ιουλίου 1943, με το χωριό να υφίσταται σχεδόν πλήρη καταστροφή. Ελάχιστες οικίες, καθώς και οι δύο εκκλησίες, διασώθηκαν από την καταστροφική μανία των κατοχικών δυνάμεων. Σε αναγνώριση του τραγικού αυτού γεγονότος, το ελληνικό κράτος χαρακτήρισε το Λέχοβο μαρτυρικό χωριό το 1998, αποδίδοντας φόρο τιμής στη μνήμη των θυμάτων.
Φωτογραφικό υλικό:
Αναλυτική Περιγραφή:
Στα τέλη Ιουλίου του 1943, γερμανικές δυνάμεις του 2ου Συντάγματος Βρανδεμβούργου, ενισχυμένες από το τάγμα του απότακτου Αντισυνταγματάρχη Γεωργίου Πούλου, εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον του χωριού Λέχοβο. Η επιχείρηση είχε ως στόχο την εξάλειψη της ανταρτικής δραστηριότητας στην ευρύτερη περιοχή, η οποία είχε ήδη επισημανθεί από τις κατοχικές δυνάμεις ως «επικίνδυνη» και ως «βάση ανταρτών». Το πρωί της 23ης Ιουλίου οι κατοχικές δυνάμεις, αφού απέκοψαν τις εξόδους διαφυγής, εισέβαλαν στο Λέχοβο και επιδόθηκαν σε λεηλασίες και σε καταστροφές. Κατά τη διάρκεια της επίθεσης περισσότερες από τριακόσιες πενήντα (350) κατοικίες παραδόθηκαν στις φλόγες, ενώ ένας κάτοικος έχασε τη ζωή του.
Παράλληλα, οι κατοχικές δυνάμεις προχώρησαν σε μαζικές συλλήψεις του ανδρικού πληθυσμού, ενώ οι γυναίκες και τα παιδιά εκδιώχθηκαν βίαια προς τις γύρω περιοχές. Μεταξύ των συλληφθέντων ήταν και αξιωματικοί του ελληνικού στρατού, οι οποίοι φυλακίστηκαν. Αυτή η απόφαση προκάλεσε αναταράξεις στο εσωτερικό του τάγματος Πούλου και την αποχώρηση αρκετών μελών. Οι συλληφθέντες, περίπου 50 άνδρες, μεταφέρθηκαν αρχικά στην Κλεισούρα και στη συνέχεια στην Πτολεμαΐδα, όπου κρατήθηκαν για δέκα ημέρες σε στρατόπεδο συγκέντρωσης.
Κατά τη διάρκεια της κράτησής τους στην Πτολεμαΐδα, οι κρατούμενοι από το Λέχοβο συγκρότησαν μια τριμελή επιτροπή με επικεφαλής τον Ηλία Τζουμάκη, πρόεδρο του χωριού. Σκοπός της ήταν να μεταβούν στο δάσος του Λεχόβου για να διαπραγματευτούν με την αντάρτικη ομάδα του Κοσμά Σπανού την παράδοση όπλων στους Γερμανούς ως αντάλλαγμα για την απελευθέρωση των κρατουμένων. Οι αντάρτες του ΕΛΑΣ συμφώνησαν και παρέδωσαν δεκαοκτώ παλιά όπλα. Σε ανταπόδοση, οι Γερμανοί απελευθέρωσαν τους κρατούμενους του Λεχόβου τις επόμενες ημέρες, τηρώντας έτσι τη συμφωνία τους.
Το ολοκαύτωμα του Λεχόβου διήρκεσε έως τις 26 Ιουλίου 1943. Κατά τη διάρκεια αυτών των τεσσάρων ημερών, το χωριό υπέστη σχεδόν πλήρη καταστροφή λόγω των μαζικών πυρπολήσεων. Ελάχιστες οικίες, καθώς και οι δύο εκκλησίες του χωριού, διασώθηκαν από την επιθετικότητα των κατοχικών δυνάμεων.
Τον Δεκέμβριο του 1998, το ελληνικό κράτος, τιμώντας τη μνήμη των θυμάτων του ολοκαυτώματος, ανακήρυξε το Λέχοβο μαρτυρικό χωριό με το υπ’ αριθμ. 399/07.12.1998 Προεδρικό Διάταγμα.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία:
Δοξιάδης Κ. Α., Καταστροφές οικισμών, Αθήνα 1946.
Δορδανάς Σ.Ν., Το αίμα των αθώων. Αντίποινα των Γερμανικών Αρχών Κατοχής στη Μακεδονία, 1941-1944, Αθήνα 2007.
Υπουργείον Κοινωνικής Πρόνοιας. Διεύθυνσις Συντονισμού, Καταστραφείσαι πόλεις και χωριά συνέπεια του Πολέμου 1940-1945, Αθήνα 1946.
Σχετιζόμενα σημεία
Μνημείο Εθνικής Αντίστασης Λεχόβου

Μνημείο Εθνικής Αντίστασης Λεχόβου




