Απελευθέρωση των Καϊλαρίων
Σύντομη Περιγραφή:
Στις 10 Οκτωβρίου 1912, ο ελληνικός στρατός ολοκλήρωσε την επιτυχημένη επιχείρηση στα Σέρβια και διέσχισε τον Αλιάκμονα, με σκοπό την κατάληψη περιοχών της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας. Στις 14 Οκτωβρίου, κατά τη διάρκεια αναγνωριστικής αποστολής, η Ταξιαρχία Ιππικού διαπίστωσε την απουσία οθωμανικών δυνάμεων στα Καϊλάρια (σημ. Πτολεμαΐδα). Στις 15 Οκτωβρίου, η V Μεραρχία επιτέθηκε στα Κάτω Καϊλάρια από το Δορουτλάρ (σημ. Προάστιο). Μετά τις πρώτες ρίψεις του πυροβολικού, η περιοχή παραδόθηκε χωρίς αντίσταση, επιτρέποντας στην εμπροσθοφυλακή της V Μεραρχίας να καταλάβει τα Καϊλάρια την ίδια νύχτα. Η απελευθέρωση των Καϊλαρίων σήμανε την εδραίωση της παρουσίας του ελληνικού στρατού στη Δυτική Μακεδονία.
Φωτογραφικό υλικό:
Αναλυτική Περιγραφή:
Μετά την κατάληψη των Σερβίων και τη διάσχιση του Αλιάκμονα στις 10 Οκτωβρίου 1912, ο ελληνικός στρατός κινήθηκε προς τις περιοχές της σημερινής Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας. Η I Μεραρχία και το Απόσπασμα Ευζώνων Κωνσταντινοπούλου πήραν διαταγή να κινηθούν προς τη Βέροια, ενώ οι Μεραρχίες II-IV και VI, να προελαύνουν προς τα βορειοδυτικά. Στις 11 Οκτωβρίου, ο ελληνικός στρατός εισέβαλε στην Κοζάνη και στις 13 μεταφέρθηκε εκεί η έδρα του Γενικού Στρατηγείου. Στη συνέχεια, ο κύριος όγκος των Μεραρχιών στράφηκε προς τα ανατολικά με στόχο την κατάληψη της Βέροιας και απώτερο σκοπό την προώθηση στη Θεσσαλονίκη, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, είχε γίνει στόχος των Βουλγάρων.
Ένα μικρό μέρος των ελληνικών δυνάμεων, η V Μεραρχία, η Ταξιαρχία Ιππικού και το Απόσπασμα Ευζώνων Γεννάδη, κατευθύνθηκε προς τα δυτικά. Η κίνηση αυτή είχε στόχο να ενισχύσει την άμυνα στο δυτικό άκρο της Στρατιάς Θεσσαλίας και να διερευνήσει τη δυνατότητα κατάληψης περιοχών της Δυτικής Μακεδονίας, εφόσον οι διοικητές έκριναν ότι αυτό είναι εφικτό. Στις 14 Οκτωβρίου, ακολουθώντας τις εντολές του Γενικού Στρατηγείου, η Ταξιαρχία Ιππικού πραγματοποίησε αναγνωρίσεις στο Δορουτλάρ (σημ. Προάστιο) και στα Καϊλάρια (σημ. Πτολεμαΐδα), διαπιστώνοντας την απουσία οθωμανικών δυνάμεων. Ολοκληρώνοντας την αποστολή της, η Ταξιαρχία επέστρεψε στη βάση της στο χωριό Κόμανος.
Την επόμενη, 15 Οκτωβρίου, η V Μεραρχία ξεκίνησε από την Κοζάνη και μετακινήθηκε διαμέσου της αμαξιτής οδού αρχικά προς τα Κοίλα και έπειτα προς τον Κόμανο. Ο παγετός εκείνης της ημέρας ανάγκασε τους έφιππους στρατιώτες να προχωρήσουν πεζή. Περίπου στις 15:30, δύο πυροβολαρχίες της V Μεραρχίας, καθώς και τα 22ο και 23ο Συντάγματα Πεζικού, κινήθηκαν προς τα νότια των Καϊλαρίων. Από το χωριό Δορουτλάρ, η 9η Πυροβολαρχία επιτέθηκε στα Κάτω Καϊλάρια, όπου κατά τις πληροφορίες υπήρχε οθωμανικό πυροβολικό. Ταυτόχρονα, τα δύο συντάγματα πεζικού προχώρησαν από τα νότια προς τα Καϊλάρια και πήραν θέσεις μάχης.
Ωστόσο, με τις πρώτες ρίψεις του πυροβολικού, κατέφτασε αντιπροσωπεία ανακοινώνοντας την παράδοση των Καϊλαρίων. Το ίδιο βράδυ, η εμπροσθοφυλακή της V Μεραρχίας εισήλθε στην πόλη, ενώ στη νότια πλευρά της διανυκτέρευσε το μεγαλύτερο μέρος των δυνάμεων της Μεραρχίας. Ο επόμενος στόχος των ελληνικών δυνάμεων ήταν να επιχειρήσουν τη διάσπαση της ισχυρής οθωμανικής άμυνας στο Ναλμπάνκιοϊ (σημ. Περδίκκας), με στόχο την εδραίωση της ελληνικής παρουσίας στη Δυτική Μακεδονία.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία:
ΓΕΣ, Επίτομη Ιστορία των Βαλκανικών Πολέμων 1912-1913, Αθήνα 1987.
Ισίδωρος Φραγκίσκος, Πολεμικόν Ημερολόγιον οπλίτου της Vης Μεραρχίας κατά τον Ελληνο-Τουρκικόν Πόλεμον 1912-13, Εν Αλεξάνδρεια 1914.







