Στις 24 Οκτωβρίου 1912, οι δυνάμεις της V Μεραρχίας, που από τις 13 Οκτωβρίου μάχονταν στα εδάφη της Δυτικής Μακεδονίας, υποχώρησαν στην Κοζάνη καταδιωκόμενες από ισχυρότατες οθωμανικές δυνάμεις. Ακολούθησε η ανασύνταξη των δυνάμεων της Μεραρχίας με τη συγκρότηση του Τμήματος Στρατιάς Κοζάνη, η διοίκηση του οποίου ανατέθηκε στον Συνταγματάρχη Μηχανικού Στέφανο Γεννάδη. Αυτό το νεοσύστατο Τμήμα αποτελούνταν από την V Μεραρχία, το Απόσπασμα Ευζώνων Γεννάδη και μία διλοχία του 20^ού Συντάγματος. Το Τμήμα Στρατιάς Κοζάνης κατάφερε μέχρι τις 27 Οκτωβρίου να αναχαιτίσει με επιτυχία τις επιθέσεις των οθωμανικών δυνάμεων, να σταθεροποιήσει την εξέλιξη του μετώπου και να θέσει σε εφαρμογή σχέδια για νέες επιθετικές επιχειρήσεις στη Δυτική Μακεδονία.

Στις 2 Νοεμβρίου, με διαταγή του Γενικού Στρατηγείου, το Τμήμα Στρατιάς Κοζάνης διαλύθηκε έχοντας πετύχει τους αντικειμενικούς του στόχους. Τα επιμέρους τμήματα της Στρατιάς ενσωματώθηκαν στην V Μεραρχία και η διοίκηση της εξακολούθησε να βρίσκεται υπό τις διαταγές του Συνταγματάρχη Μηχανικού Στέφανου Γεννάδη. Η ίδια διαταγή πρόσταζε την V Μεραρχία να προωθηθεί ως τα Καϊλάρια (σημ. Πτολεμαΐδα) διαμέσου της αμαξιτής οδού Κοζάνης-Καϊλαρίων.

Το μεσημέρι της 3ης Νοεμβρίου, μόλις λίγα χιλιόμετρα μακριά από τα Καϊλάρια, στο χωριό Κόμανος, η προπορεύουσα ίλη ιππικού της εμπροσθοφυλακής της V Μεραρχίας, αφού επιτέθηκε με επιτυχία σε απόσπασμα οθωμανικού ιππικού και σε χωρικούς, εισέβαλε στο χωριό Κόμανος. Ωστόσο, λίγο αργότερα αναγκάστηκε να υποχωρήσει προς τα νότια και να συμπτυχθεί με την εμπροσθοφυλακή της Μεραρχίας, εξαιτίας της παρουσίας ισχυρών οθωμανικών δυνάμεων που προέρχονταν από τα Καϊλάρια. Γύρω στις 16:00 κατέφτασε στην περιοχή το 22^ο Σύνταγμα Πεζικού της V Μεραρχίας και παράλληλα με το 23^ο που βρισκόταν ήδη στην περιοχή, πραγματοποιήθηκε επίθεση που είχε στόχο την κατάληψη των χωριών Μαυροπηγή και Κόμανος. Η μάχη συνεχίστηκε μέχρι το βράδυ, όμως η σύγκρουση με τις ισχυρές οθωμανικές δυνάμεις δεν απέφερε το επιθυμητό αποτέλεσμα, καθώς τα δύο χωριά παρέμειναν σε οθωμανική κατοχή.

Από τις πρώτες πρωινές ώρες της επόμενης ημέρας η μάχη συνεχίστηκε με αμείωτη ένταση. Οι δυνάμεις της V Μεραρχίας εξακολούθησαν να επιτίθενται, συναντώντας ισχυρή αντίσταση από τον οθωμανικό στρατό. Το 23ο Σύνταγμα που επιχειρούσε προς το χωριό Κόμανος υπέστη σημαντικές απώλειες, ενώ ο διοικητής του τραυματίστηκε σοβαρά και αποχώρησε από το πεδίο της μάχης. Παρά τη σύγχυση και τον πανικό που προκλήθηκε στις τάξεις του Συντάγματος, η Μεραρχία ανέλαβε άμεση δράση, στέλνοντας δύο εφεδρικά τάγματα και ενισχύοντας την ένταση της επίθεσης. Τελικά, το μεσημέρι η επιμονή και το σθένος των ελληνικών δυνάμεων, έφεραν την πολυπόθητη νίκη στον Ελληνικό Στρατό. Έπειτα από σκληρές μάχες που διήρκεσαν ώρες, κατακτήθηκαν τα χωριά Μαυροπηγή και Κόμανος, ενώ η V Μεραρχία, έχοντας πλέον τον έλεγχο της περιοχής, προωθήθηκε ως τα Στενά Κομάνου.

Η νίκη στη μάχη της Μαυροπηγής και του Κομάνου ενίσχυσε σημαντικά το ηθικό της V Μεραρχίας, το οποίο είχε υποστεί πλήγμα μετά την 21η Οκτωβρίου. Παρά τη σημαντική νίκη, οι απώλειες από τις διήμερες μάχες ανήλθαν σε 352 νεκρούς και τραυματίες, με τις περισσότερες να καταγράφονται στις τάξεις του 23^ου Συντάγματος Πεζικού της Μεραρχίας.