Μάχη Αετοζίου
Σύντομη Περιγραφή:
Στις 21 Ιουνίου 1905, ο Κρητικός οπλαρχηγός Ιωάννης Καλογεράκης επιχείρησε να στήσει ενέδρα κοντά στο χωριό Αετόζι (σημ. Αετός), με σκοπό να επιτεθεί σε ομάδα Εξαρχικών που θα περνούσε από την περιοχή. Ωστόσο, έπειτα από προδοσία, ένα Οθωμανικό απόσπασμα έφτασε στην περιοχή και επιτέθηκε στην ομάδα του οπλαρχηγού. Κατά τη διάρκεια της μάχης, ο Ιωάννης Καλογεράκης και τρεις από τους άνδρες του έχασαν τη ζωή τους, ενώ οι υπόλοιποι κατάφεραν να διαφύγουν και να ενταχθούν στις ομάδες των καπεταναίων Μακρή και Φιλώτα.
Φωτογραφικό υλικό:
Αναλυτική Περιγραφή:
Στις αρχές του καλοκαιριού του 1905 οι ομάδες του Καστοριανού Φιλολάου Πηχεών (καπετάν Φιλώτας) και του Κρητικού Ιωάννη Καλογεράκη εντάχθηκαν στις αποδεκατισμένες δυνάμεις του Κρητικού Γεωργίου Δικώνυμου-Μακρή, ο οποίος δρούσε ανάμεσα στα χωριά Μπελκαμένη (Δροσοπηγή), Στρέμπενο (Ασπρόγεια), Πρεκοπάνα (Περικοπή), Λέχοβο, Νεγοβάνη (Φλάμπουρο) κ.α. Έπειτα από συμβούλιο, οι οπλαρχηγοί αποφάσισαν να επιτεθούν κατά της Πρεκοπάνας, στην οποία λημέριαζαν οι ένοπλες ομάδες αρχικομιτατζήδων, όπως του Μήτρου Βλάχου και του Κόλε Αντρεέφ.
Στις 20 Ιουνίου, οι ένοπλες ομάδες του Μακρή και του Πηχέων επιτέθηκαν αιφνιδιαστικά στην Πρεκοπάνα, αφήνοντας πίσω τον Ιωάννη Καλογεράκη και τους άνδρες του ως δυνάμεις επιφυλακής στην Μπελκαμένη. Ο Μήτρος Βλάχος, πιθανότατα αντιλαμβανόμενος τις κινήσεις των Μακρή και Πηχεών, κατάφερε να διαφύγει από την Πρεκοπάνα και να αντεπιτεθεί στους Μακεδονομάχους από τα νότια. Η μάχη που ακολούθησε διήρκεσε ώρες και τερματίστηκε μετά από την παρέμβαση του Οθωμανικού στρατού.
Την επόμενη, 21 Ιουνίου, ο Ιωάννης Καλογεράκης επιχείρησε να στήσει ενέδρα σε κομιτατζήδες που, σύμφωνα με πληροφορίες, θα διέρχονταν το Αετόζι. Ωστόσο, οι κινήσεις του οπλαρχηγού γνωστοποιήθηκαν στους Οθωμανούς του Σόροβιτς (σημ. Αμύνταιο Φλώρινας), οι οποίοι έστειλαν απόσπασμα, για να τον αντιμετωπίσουν. Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης ο Ιωάννης Καλογεράκης και άλλοι τρεις άνδρες του, ο Η. Μπιλελάκης, ο Π. Παπαμανουσάκης και ο Στ. Ανδρουλάκης έπεσαν νεκροί, ενώ οι υπόλοιποι κατάφεραν να διαφύγουν με δυσκολία. Στη συνέχεια οι διασωθέντες άνδρες του Καλογεράκη εντάχθηκαν στις ομάδες του καπετάν Μακρή και του καπετάν Φιλώτα. Λίγο καιρό αργότερα, οι δύο οπλαρχηγοί εκδικήθηκαν για τον θάνατο των τεσσάρων Μακεδονομάχων, συλλαμβάνοντας 18 κομιτατζήδες από τα χωριά Βουλγαρομπλάτσι (σημ. Οξυά Καστοριάς) και Βίσενι (σημ. Βυσσινιά Καστοριάς) και εκτελώντας τους 9.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία:
Βακαλόπουλος Κωνσταντίνος Α., «Ανέκδοτο μητρώο των μαχητών του Μακεδονικού Αγώνα», Μακεδονικά 19 (1): 40-92.
Βακαλόπουλος Κωνσταντίνος Α., Μακεδονικός Αγώνας. Η ένοπλη φάση 1904-1908, Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Μπαρμπουνάκης, 1987.
Πετσίβας Γεώργιος (επιμ.), Ιωάννου Καραβίτη, Ο Μακεδονικός Αγών. Απομνημονεύματα, 1-2, Αθήνα: χ.ε. 1994.
Dakin Douglas, The Greek struggle in Macedonia, 1897-1913, Θεσσαλονίκη: Ίδρυμα Μελετών Χερσονήσου του Αίμου, 1966.
Σχετιζόμενα σημεία
Προτομή Ιωάννη Καλογεράκη

Προτομή Ιωάννη Καλογεράκη



